Alimenty mają zapewnić dziecku, a w określonych sytuacjach także małżonkowi lub rodzicowi, środki utrzymania odpowiadające jego usprawiedliwionym potrzebom. Prowadzę sprawy o ustalenie, podwyższenie i obniżenie alimentów, o ich zabezpieczenie na czas postępowania oraz o egzekucję zaległości.
Wysokość alimentów nie wynika z żadnej tabeli. Sąd porównuje usprawiedliwione potrzeby uprawnionego z zarobkowymi i majątkowymi możliwościami zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o.), a więc bierze pod uwagę nie tylko to, ile zobowiązany zarabia, lecz także to, ile mógłby zarabiać przy należytym wykorzystaniu swoich kwalifikacji. Wynik sprawy zależy w dużej mierze od tego, jak zostanie ona przygotowana i udokumentowana.
Dlatego rozpoczynamy od rzetelnego zestawienia kosztów utrzymania: mieszkania, wyżywienia, edukacji, zajęć dodatkowych i leczenia, wraz z dowodami. Po drugiej stronie ustalamy rzeczywiste możliwości zobowiązanego, również wtedy, gdy oficjalnie deklaruje niskie dochody. W sprawach pilnych składam wniosek o zabezpieczenie, dzięki któremu alimenty są płacone już w toku postępowania.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 27, 60, 128 i nast., 133, 135, 138, 144¹), Kodeks postępowania cywilnego (art. 753, 1081 i nast.), Kodeks karny (art. 209), ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Strona dochodząca alimentów jest zwolniona od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c.).
Tam, gdzie jest to możliwe, dążę do porozumienia. Ugoda zawarta przed sądem lub mediatorem jest tak samo wykonalna jak wyrok, a pozwala uniknąć wielomiesięcznego sporu. Gdy zobowiązany nie płaci, prowadzę egzekucję, pomagam uzyskać świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego i w uzasadnionych przypadkach składam zawiadomienie o przestępstwie niealimentacji.
Co do zasady od dnia wniesienia pozwu, a w uzasadnionych przypadkach również za okres wcześniejszy, jeżeli potrzeby uprawnionego nie zostały w tym czasie zaspokojone (art. 137 § 2 k.r.o.). Aby nie czekać na wyrok, warto wraz z pozwem złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów, który sąd rozpoznaje szybko, zazwyczaj bez rozprawy (art. 753 k.p.c.).
Tak. W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 k.r.o.), na przykład gdy istotnie zmalały możliwości zarobkowe zobowiązanego z przyczyn od niego niezależnych albo gdy zmniejszyły się potrzeby uprawnionego. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń względem pełnoletniego dziecka, jeżeli są one połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla nich albo jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 3 k.r.o.).
Z wyrokiem lub ugodą zaopatrzonymi w klauzulę wykonalności należy skierować wniosek do komornika; wierzyciel alimentacyjny nie ponosi opłat egzekucyjnych. Gdy egzekucja okaże się bezskuteczna, można ubiegać się o świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego. Uporczywe uchylanie się od alimentów, prowadzące do zaległości równej co najmniej trzem świadczeniom okresowym, stanowi przestępstwo (art. 209 § 1 k.k.), a zawiadomienie o nim bywa skutecznym środkiem nacisku na dłużnika.
Orzeczenie o winie nie wpływa na podział majątku ani na władzę rodzicielską, ma natomiast zasadnicze znaczenie dla alimentów między byłymi małżonkami oraz dla czasu trwania postępowania. Artykuł wyjaśnia, w jakich sytuacjach dochodzenie winy jest uzasadnione, a w jakich prowadzi jedynie do wydłużenia sprawy.
