Pominięcie w testamencie nie pozbawia najbliższych spadkodawcy wszelkich uprawnień. Artykuł wyjaśnia, komu przysługuje zachowek, w jaki sposób ustala się jego wysokość, które darowizny podlegają doliczeniu oraz co zmieniła nowelizacja Kodeksu cywilnego z maja 2023 r.
Prawo cywilne
Reprezentuję Klientów w sporach majątkowych: dochodzę należności, odszkodowań i zadośćuczynień, prowadzę sprawy spadkowe oraz sprawy dotyczące nieruchomości. Równie skutecznie bronię przed roszczeniami nieuzasadnionymi lub przedawnionymi.
Obszary specjalizacji
Sprawy o zapłatę i odszkodowania
- dochodzenie należności w postępowaniu nakazowym i upominawczym (art. 484¹ i 497¹ k.p.c.) oraz w procesie
- odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę na osobie i mieniu (art. 415, 444 i 445 k.c.), w tym z wypadków komunikacyjnych i błędów medycznych
- odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy (art. 471 k.c.), kary umowne, odstąpienie od umowy
- obrona przed roszczeniami przedawnionymi (art. 117 i 118 k.c.) i bezzasadnymi
Sprawy spadkowe
- stwierdzenie nabycia spadku (art. 1025 k.c.) i dział spadku (art. 1037 k.c.)
- zachowek (art. 991 k.c.) oraz obrona przed roszczeniem o zachowek
- przyjęcie i odrzucenie spadku, odpowiedzialność za długi spadkowe (art. 1012 i 1031 k.c.)
- nieważność testamentu, zapisy, polecenia i wydziedziczenie (art. 1008 k.c.)
Nieruchomości
- zasiedzenie nieruchomości (art. 172 k.c.) i służebności, w tym służebność przesyłu (art. 305¹ k.c.)
- zniesienie współwłasności (art. 210 k.c.), rozgraniczenie, wydanie nieruchomości (art. 222 k.c.)
- umowy sprzedaży, najmu i dzierżawy, eksmisja, ochrona praw lokatorów
- księgi wieczyste i uzgodnienie ich treści z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 u.k.w.h.)
Sposób prowadzenia sprawy
Spór cywilny wygrywa się dowodami i terminami. Przed wniesieniem pozwu ustalam, jakie roszczenie przysługuje, w jakiej wysokości, czy nie jest przedawnione i jakimi dowodami można je wykazać. Dzięki temu nie prowadzą Państwo procesu, którego nie warto prowadzić, a w sprawach rokujących sukces od początku budujemy przewagę procesową.
W sprawach o zapłatę w pierwszej kolejności wykorzystuję postępowanie nakazowe i upominawcze, w których sąd wydaje nakaz zapłaty bez rozprawy. Przed skierowaniem sprawy do sądu kieruję do dłużnika wezwanie do zapłaty i, gdy jest to korzystne, negocjuję ugodę. Ugoda zawarta przed sądem lub mediatorem ma moc wyroku i pozwala uniknąć wieloletniego sporu.
Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego, ustawa o księgach wieczystych i hipotece, ustawa o ochronie praw lokatorów, ustawa o własności lokali.
W sprawach spadkowych i dotyczących nieruchomości dbam o kompletność postępowania: od ustalenia kręgu spadkobierców i składu majątku, przez opinie biegłych rzeczoznawców, po wpisy w księgach wieczystych. Celem jest orzeczenie, które porządkuje stan prawny na przyszłość, a nie tylko kończy spór.
Pytania i odpowiedzi
Komu przysługuje zachowek i w jakiej wysokości?
Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, a zostali pominięci w testamencie lub otrzymali mniej, niż im się należy. Wynosi on połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, a dwie trzecie, jeżeli uprawniony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy (art. 991 § 1 k.c.). Roszczenie przedawnia się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 k.c.).
Ile trwa sprawa o zapłatę?
Jeżeli roszczenie jest udokumentowane, sąd może wydać nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym lub nakazowym bez przeprowadzania rozprawy, zwykle w ciągu kilku tygodni od wniesienia pozwu. Gdy pozwany wniesie sprzeciw lub zarzuty, sprawa trafia na rozprawę; w sądach warszawskich postępowanie w pierwszej instancji trwa wówczas przeważnie od kilku miesięcy do około dwóch lat.
Jakie są terminy zasiedzenia nieruchomości?
Posiadacz samoistny nabywa własność nieruchomości po dwudziestu latach nieprzerwanego posiadania, jeżeli objął ją w posiadanie w dobrej wierze, a po trzydziestu latach, jeżeli uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 k.c.). Wniosek o stwierdzenie zasiedzenia rozpoznaje sąd rejonowy właściwy dla położenia nieruchomości.